+90 532 629 22 15
aycaaksoy@aycaaksoy.com
  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Ertelediğin Şey Belirsiz Olabilir, Başlanamayan İşler

Ertelediğin Şey Belirsiz Olabilir, Başlanamayan İşler

Serbest çalışma3 dakikalık okumaAyça Aksoy

Listenin en üstünde günlerdir aynı iş duruyor. Her sabah ona bakıyorsun, sonra daha kolay bir şeye geçiyorsun. Akşam olduğunda hâlâ orada. Çoğumuz bu duruma "erteleme" deriz ve hemen ardından kendimize bir yargı ekleriz: disiplinsizlik, tembellik, irade eksikliği.

Oysa başlanamayan işlere yakından bakınca, birçoğunun ortak bir özelliği görülür: Ne yapılacağı tam olarak belli değildir. "Web sitesini yenile", "Yeni müşteri bul", "Kitap teklifini hazırla" gibi maddeler aslında birer iş değil; birer proje, hatta bazen birer niyettir. Bu yazıda ertelemeye bir de bu açıdan bakmayı öneriyorum.

Erteleme döngüsünü kendi işlerin üzerinden birlikte çözümlemek istersen erteleme ve odaklanma için öz düzenleme danışmanlığı sayfasında bire bir sürecin nasıl ilerlediğini okuyabilirsin.

Erteleme bazen bir işarettir

Bir işi sürekli kaydırıyorsan, kendine "Neden yapmıyorum?" yerine "Bu işin neresi belirsiz?" diye sormayı deneyebilirsin. İlk soru çoğu zaman kendini suçlamaya götürür. İkincisi ise işin kendisini incelemeye.

Belirsizlik birkaç biçimde karşına çıkabilir:

  • Ne yapılacağı belirsiz: İlk adım tanımlı değil. "Teklif hazırla" yazıyor ama hangi başlıklar, hangi bilgiler, hangi biçim?
  • Sonucun nasıl görüneceği belirsiz: İşin bitmiş hâli bilinmiyor. Ne zaman "tamam" diyeceğini bilmediğin bir işe başlamak zordur.
  • Bilgi eksik: Müşteriden bir onay, bir dosya ya da bir cevap bekleniyor ama bu açıkça not edilmemiş.
  • Karar verilmemiş: İki seçenek arasında kalınmış ve bu karar sessizce işi bekletiyor.
  • Beklenti belirsiz: İşin hangi kalitede, hangi ayrıntıda isteneceği net değil.

Serbest çalışmada bu belirsizliklerin bir kısmı senin elinde değildir. Müşteri brifi eksik verdiyse, geri bildirim gelmediyse ya da işin kapsamı netleşmediyse, işin başlamamasının tek sebebi sen değilsin. Bunu görmek hem kendine karşı daha adil olmanı hem de soruyu doğru yere sormanı sağlar.

İşi ilk küçük adıma bölmek

Belirsiz bir işi netleştirmenin en pratik yolu, onu oturduğun anda yapabileceğin bir adıma kadar küçültmektir. Yani ne yapacağını ayrıca düşünmene gerek kalmayan bir adıma.

Bir çevirmen düşün. "Yeni müşteri bul" maddesi haftalardır listesinde duruyor. Bu madde bir eylem değil, bir hedef. Onu küçültmeye çalışalım:

  • Yeni müşteri bul
  • Hangi tür müşterilerle çalışmak istiyorum? Üç örnek yaz.
  • Bu tür müşterilere nereden ulaşabilirim? Beş isim listele.
  • İlk isme ne yazacağım? Kısa bir tanıtım mesajı taslağı yaz.

Son adım, 20 dakikada oturup yapılabilecek bir iş. "Yeni müşteri bul" ise hiçbir zaman 20 dakikaya sığmaz.

İlk adımı bulmak için şu soruyu kullanabilirsin: "Bu işe şimdi 20 dakika ayırsam, ilk olarak tam olarak ne yaparım?" Cevap hâlâ bulanıksa, adım hâlâ fazla büyük demektir.

Bu küçültme yalnızca işin başında değil, her çalışma oturumunun sonunda da işe yarar. Bir projede çalışmayı bırakırken bir sonraki adımı tek cümleyle not etmek, ertesi gün o işe dönmeyi kolaylaştırabilir. "Raporu bitir" yerine "Raporun üçüncü bölümündeki tabloyu güncelle" yazan bir not, masaya oturduğunda seni düşünme yükünden kurtarır. Ne yapacağını yeniden çıkarmak zorunda kalmazsın; kaldığın yerden devam edersin. Bunu birkaç gün denediğinde, sabah başlangıçlarının nasıl değiştiğine bakmak ilginç olabilir. Bazıları için bu küçük not, başlangıçtaki direnci belirgin biçimde azaltır. Bazıları için ise bir fark yaratmaz; o zaman bakılacak yer belki başka bir belirsizliktir.

Belirsizliği gidermek de bir iştir

Bazen ilk adım işin kendisi değil, belirsizliği gidermek olur. Müşteriye bir soru yazmak, karar vermek için iki seçeneği kâğıda dökmek, eksik bilgileri listelemek. Bunlar "asıl iş" gibi görünmeyebilir ama işin ilerlemesi için gereklidir.

Bunları listende ayrı maddeler olarak yazmak işine yarayabilir. "Logo projesi" yerine "Müşteriye renk tercihlerini sor" yazmak hem işi netleştirir hem de neyi beklediğini görünür kılar. Cevap gelmediyse, bunun bir bekleme durumu olduğunu bilirsin ve kendini işi ertelemekle suçlamazsın.

Karar gerektiren işler için de benzer bir yol var: Kararı vermek için neye ihtiyacın olduğunu yaz. Bazen gereken bilgi zaten elindedir ve yalnızca durup seçmen gerekir. Bazen de bir bilgi eksiktir ve onu tamamlamak ilk adım olur.

"Bitti" tanımını yazmak

Belirsizliğin en fark edilmeyen biçimlerinden biri, işin nerede biteceğinin bilinmemesidir. Her şeyi en iyi hâliyle yapmak isteyen biri için ucu açık bir iş, hiç başlamamak için güçlü bir neden olabilir. Başladığında hiç bitmeyecekmiş gibi gelir.

Bir işe başlamadan önce "Bu işin ilk sürümü ne zaman tamam sayılır?" diye sorup cevabı tek cümleyle yazmak işe yarayabilir. Örneğin: "Teklifin ilk taslağı, üç başlık ve bir fiyat aralığı yazıldığında tamamdır." Bu cümle işi sonsuz bir uğraş olmaktan çıkarır ve sınırlı bir hedefe çevirir. İlk sürüm bittikten sonra geliştirmek her zaman mümkün.

Her erteleme belirsizlikten gelmez

Bunu da söylemek gerekir: Her ertelemenin sebebi belirsizlik değildir. Bazen iş gerçekten sıkıcıdır, bazen yorgunsundur, bazen o işle ilgili rahatsız edici bir duygu vardır, bazen de iş yükü gerçekten fazladır. Belirsizlik, bakılabilecek yerlerden yalnızca biri. Ama sık atlanan ve üzerinde çalışması görece kolay bir yer.

Başlanamayan işlerle baş etmenin kendine göre bir yolunu zaten bulduysan, bu yazı belki yalnızca neyin işe yaradığını daha net görmene yardım eder. Belirsizliği netleştirmek, o yolun sessiz bir parçası olabilir.

Bu hafta deneyebileceğin küçük bir şey

Listende en uzun süredir duran işi seç. Yanına şu üç soruyu yaz ve cevapla:

  • Bu işin neresi belirsiz?
  • Bu işe 20 dakika ayırsam, ilk olarak tam olarak ne yaparım?
  • İlk sürüm ne zaman tamam sayılır?

Sonra yalnızca ikinci sorunun cevabını yap. Ardından şunlara bak:

  • İşe başlamak önceki günlere göre daha kolay oldu mu?
  • Belirsizliğin bir kısmı senin dışında bir yerden mi geliyordu?

Başlanamayan işi birlikte netleştirelim

Ertelediğin işlerin neresinin belirsiz olduğunu ücretsiz tanışma görüşmesinde birlikte inceleyebiliriz.

Ücretsiz tanışma görüşmesi

İlgili sayfalar

İlginizi Çekebilecek Diğer Bloglar

Whatsapp